Tuesday, December 22, 2015

ixrac barədə

Azdan-çoxdan iqtisadiyyat kitabı oxuyanlar devalvasiyanın ixrac üçün yaxşı olduğunu deyirlər. Bizim halımızdakı bir ölkə üçün bu məsələ çox şişirdilir. Azərbaycan nə Çindir, nə Argentina. İxracı əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq elə də asan iş deyil, xüsusən ixrac potensialı zəif olan ölkə üçün. Qısaca:
1) Kənd təsərrüfatı. 
Torpaqlar keyfiyyətsizdir, yaxşı məhsul üçün yararlı deyil. Miqyas effekti yoxdur, torpaqlar bölünüb və fərqli əllərdədir. 
Məhsuldarlıq aşağıdır və artması üçün böyük investisiyalar gərəkir. Prioritet sahə ola bilər bizim üçün, amma böyük pullardan söhbət gedə bilməz. Əksər hallarda Rusiyadan asılıyıq, keyfiyyət və rəqabətqabiliyyətliliyimiz imkan vermir başqa ölkələrə çıxmağa. Moskvada vəziyyət pisdirsə, bizim işlərimiz də çiçəklənməyəcək.

2) Ölkə ixracının 8-10 faizi q-neft sektorundadır. Bir çox sahələr elə xammal satır və ya yan-sənayedir. Nə brendimiz var, nə də məhsulumuz. Biz xammal ölkəsiyik yəni.
3) Toplam ixracın cəmi 5 %-ni özəl sektor verir. Artıq şərhə ehtiyac yoxdur.
4) Yerli istehsalçıların əksəriyyəti idxaldan asılır. Azersun şəkər qamışının əhəmiyyətli hissəsini Braziliyadan alır məsələn. Meyvə yetişdirənin gübrəsi , məhsul istehsal edənin şüşəsi, kartonu, qapağı və.s kənardan gəlir.
5) Export işi ölkənin imici söhbətidir həm də. Made in Germany, Made in Japan. Bura keyfiyyətli məhsuldan başqa sənin ölkənin reputasiyası və.s və.s daxildir.

İxrac sahəsinə yönəlmiş kiçik şirkətlər üçün qazanc ola bilər, amma bütövlükdə ölkə üçün ağır söhbətdir. Çox uzatmadan elə burda dayanaq.
Post a Comment